انتظارات از فیلم «انتقامجویان: روز قیامت»: آخرین تاس مارول برای بقا
مقدمه: انتقامجویان طلوع یک روز سرنوشتساز
کمتر از یک سال تا انتشار مورد انتظارترین و در عین حال پرخطرترین فیلم ابرقهرمانی دهه باقی مانده است. در تاریخ ۱۸ دسامبر ۲۰۲۶، مارول استودیوز قصد دارد با فیلم «انتقامجویان: روز قیامت» (Avengers: Doomsday) به سینماها بازگردد؛ فیلمی که بدون اغراق، سرنوشت یک امپراتوری رسانهای را تعیین خواهد کرد . پس از شش سال افول مداوم، خستگی مفرط مخاطبان از ژانر ابرقهرمانی و چندین شکست تجاری و هنری پرهزینه، مارول تمام داراییهای خود را روی این پروژه متمرکز کرده است.
بازگشت رابرت داونی جونیور، اما این بار در نقش دکتر دووم، بازگشت کارگردانان پیروز نبرد نهایی، برادران روسو، و ورود انبوهی از شخصیتهای نوستالژیک از جمله مردان ایکس اصلی، همگی نشاندهنده یک استراتژی مشخص است: شرطبندی روی نوستالژی و ایمنی، به جای ریسک و نوآوری . در این مقاله، بهطور عمیق به تمام انتظارات، نظریهها، چالشها و امیدهایی که پیرامون این فیلم وجود دارد میپردازیم و نقش محوری جدیدترین تیم انتقامجویان را در نجات یا نابودی دنیای سینمایی مارول بررسی میکنیم.
۱. بازگشت به گذشته: استراتژی «نوستالژی مطلق»
بزرگترین برگ برنده مارول برای «روز قیامت»، چیزی نیست جز صورتآشناهای محبوبی که سالها پیش با آنها وداع کرده بودیم. اگر دوران فاز چهارم و پنجم مارول با معرفی شخصیتهای جدید و ناشناخته برای عموم همراه بود، اینجا شاهد یک بازگشت تمامعیار به گذشته هستیم.
رابرت داونی جونیور؛ از قهرمان تا شریر نمادین
بدون شک، بحثبرانگیزترین و مهمترین خبر پیرامون «انتقامجویان: روز قیامت»، ایفای نقش دکتر دووم توسط رابرت داونی جونیور است. در کامیک-کان سن دیگو ۲۰۲۴، زمانی که داونی نقاب دکتر دووم را از صورت برداشت، غافلگیری نه تنها طرفداران، بلکه تمام جهان سینما را فرا گرفت . تونی استارک، شخصیتی که با مرگ حماسی خود در «انتقامجویان: پایان بازی» قلب میلیونها نفر را شکست، حالا در قالب یکی از پیچیدهترین و قدرتمندترین شروران تاریخ کمیک بازمیگردد.
انتظارات از این بازگشت دوگانه است. از یک سو، طرفداران مشتاق هستند ببینند داونی چگونه از عهده نقش ویکتور فون دوم برمیآید؛ شخصیتی با اصالت اشرافی، غرور بیاندازه و انگیزههایی بسیار پیچیدهتر از تونی استارک. آیا او صرفاً نسخهای تاریک از تونی استارک خواهد بود؟ نظریههای طرفداران حاکی از آن است که دکتر دووم ممکن است در ابتدا به دلیل شباهت ظاهریاش به استارک، توسط دیگر انتقامجویان و حتی مخاطبان، بهعنوان یک ناجی بالقوه پذیرفته شود و از این اعتماد سوءاستفاده کند .
اما از سوی دیگر، این انتخاب بوی ناامیدی شدید مارول را نیز میدهد. منتقدان معتقدند آوردن داونی برای نقشی دیگر، شبیه به وضعیتی است که هریسون فورد پس از نقش هان سولو، برای بازی در نقش امپراتور پالپاتین بازگردد . آیا این حرکت هوشمندانه است یا نشانه ورشکستگی ایدهها؟ پاسخ این سوال را باید در عملکرد فیلم دید.
کاپیتان آمریکا: بازنشستگی تمام شد؟
کریس ایونز نیز که پس از «پایان بازی» با ماموریت بازگرداندن سنگهای بینهایت به گذشته، زندگی آرامی را در کنار پگی کارتر آغاز کرده بود، بار دیگر به دنیای انتقامجویان بازمیگردد . تیزر اول فیلم که در دسامبر ۲۰۲۵ منتشر شد، استیو راجرز را در دهه ۱۹۵۰ در کنار پگی و یک نوزاد پسر نشان میداد . این صحنه تأییدی بر نظریهای است که میگوید انتخاب راجرز برای ماندن در گذشته و زندگی کردن در کنار معشوقهاش، نه یک شاخه زمانی مجزا، که خود جریان اصلی زمان (Sacred Timeline) را دچار اختلال کرده است.
به عبارت دیگر، زندگی آرام کاپیتان آمریکا، ممکن است علت اصلی فروپاشی مولتیورس باشد و دکتر دووم به دنبال رفع این خطا یا شکار فرزند حاصل از این ازدواج باشد که وجودش ثبات هستی را به هم ریخته است . این پیچیدگی داستانی، انتظار برای دیدن تقابل احساسی استیو راجرز با میراثش و نیز با انتقامجویان قدیم و جدید را دوچندان میکند.
مردان ایکس وارد میشوند؛ با چهرههای آشنا
یکی دیگر از بزرگترین منابع هیجان برای «روز قیامت»، ورود رسمی مردان ایکس به دنیای سینمایی مارول است. اما برخلاف انتظارها که مارول بازیگران جدید و جوانتری را برای این نقشها انتخاب کند، ما شاهد بازگشت کهنهسربازان فرنچایز قدیمی فاکس هستیم. پاتریک استوارت ۸۵ ساله دوباره نقش پروفسور چارلز اگزاویر را ایفا میکند و ایان مککلن ۸۶ ساله در نقش مگنیتو بازخواهد گشت . در کنار آنها، بازیگرانی چون جیمز مارسدن (سیکلاپس)، ربکا رومین (میستیک)، آلن کامینگ (نایتکراولر) و کیلسی گرامر (بیست) نیز حضور دارند .
این انتخاب، بحثهای داغی را برانگیخته است. آیا مارول قصد دارد از این شخصیتها بهعنوان نسخههایی از جهانهای موازی (مانند جهان «لوگان» یا «داکپول») استفاده کند و سپس در فیلم «جنگهای سری» (Secret Wars) آنها را با نسخههای جدید جایگزین کند؟ یا اینکه صرفاً روی موج نوستالژی و آشنایی مخاطب با این چهرهها سوار شده است؟ انتظار میرود که تقابل این نسل از مردان ایکس با انتقامجویان جهان اصلی (Earth-616)، هسته مرکزی درگیریهای فیلم را تشکیل دهد . شایعات حاکی از آن است که دکتر دووم با دستکاری این دو گروه، آنها را به جان هم میاندازد .
۲. چالشهای پیش رو: آیا «روز قیامت» از پیش محکوم به شکست است؟
علیرغم فهرست بلندبالای بازیگران و هیجان بازگشتها، نگرانیهای جدی درباره کیفیت و انسجام «انتقامجویان: روز قیامت» وجود دارد. مارول در سالهای اخیر نشان داده که صرفاً تکیه بر نامهای بزرگ و جلوههای ویژه، دیگر برای موفقیت کافی نیست.
مشکل فیلمنامه و هرجومرج تولید
گزارشها از پشت صحنه فیلم حاکی از مشکلات عدیدهای است. آلن کامینگ، بازیگر نقش نایتکراولر، فاش کرد که فیلمبرداری بدون یک فیلمنامه کامل آغاز شده است . این خبر زنگ خطر را برای منتقدانی به صدا درآورد که مارول را به بیبرنامگی و اتکا به جلوههای بصری به جای داستانگویی متهم میکنند. همچنین شایعاتی درباره نارضایتی رابرت داونی جونیور از فیلمهای اولیه و در نتیجه سه هفته فیلمبرداری مجدد منتشر شده است . حتی اخباری درباره درگیری لفظی میان دیوید هاربر و وایت راسل در پشت صحنه به گوش میرسد که میتواند نشانهای از تنش در میان بازیگران باشد . این مشکلات یادآور دوران پرآشوب تولید برخی از آثار پرهزینه و ناموفق اخیر هالیوود است.
غیبتهای عجیب و سردرگمی در فهرست بازیگران
با وجود اعلام فهرست ۲۷ نفره بازیگران در یک استریم پنج ساعته عجیب ، هنوز ابهامات زیادی درباره حضور یا عدم حضور برخی شخصیتهای کلیدی وجود دارد. بندیکت کامبربچ ابتدا اعلام کرد که دکتر استرنج در این فیلم حضور نخواهد داشت، اما گزارشهای بعدی حاکی از حضور او هستند . وضعیت تام هالند (اسپایدرمن) نیز نامشخص است. از سوی دیگر، ستارگانی چون ادریس البا (هامدال)، مارتین فریمن (اورت راس) و وونمی موساکو (هانتر بی-۱۵) بهطور تلویحی تأیید کردهاند که در فیلم نیستند . غیبت هانتر بی-۱۵ بهعنوان رئیس سازمان تنظیم زمان (TVA) بسیار عجیب است، بهخصوص که داستان فیلم مستقیماً با مولتیورس و آشوبهای زمانی در ارتباط است .
انبوهی از شخصیتها، قربانی شدن داستان
یکی از بزرگترین نگرانیها درباره «انتقامجویان: روز قیامت»، تعدد بیش از حد شخصیتها است. در کنار انتقامجویان اصلی (ثور، آنتمن، باکی بارنز)، ما شاهد حضور خانواده سلطنتی واکاندا، گروه تاندربولتز (بولتها)، چهار شگفتانگیز، مردان ایکس و دهها شخصیت دیگر خواهیم بود . پرسش اساسی این است که چگونه میتوان در یک فیلم دو ساعته به همه این شخصیتها پرداخت و داستانی منسجم روایت کرد؟ خطر اینکه فیلم به یک رژه بیروح از قهرمانان و کامئوهای زودگذر تبدیل شود، بسیار جدی است. منتقدان این وضعیت را به «چیدن صندلیهای عرشه کشتی در حال غرق» تشبیه کردهاند .
۳. نظریههای شگفتانگیز و انتظارات داستانی
طرفداران مارول در ماههای اخیر با کنار هم گذاشتن تیزرها و شایعات، نظریههای متعددی درباره داستان «روز قیامت» مطرح کردهاند. برخی از این نظریهها آنقدر جذاب و دقیق هستند که برادران روسو حتی بخشی از وبسایت خود را به جمعآوری آنها اختصاص دادند، هرچند بعداً آن را حذف کردند .
نبرد نهایی: انتقامجویان در برابر مردان ایکس
محتملترین سناریو برای «روز قیامت»، یک درگیری تمامعیار بین دو تیم است. طبق گزارشها، دکتر دووم با سوءاستفاده از چهره تونی استارک، انتقامجویان را متقاعد میکند که مردان ایکس تهدیدی برای جهان آنها هستند. از سوی دیگر، مردان ایکس نیز گروگانگیری مونیکا رمبو (شخصیتی که در پایان فیلم «مارولها» در جهان آنها گیر افتاده بود) را بهانهای برای حمله به جهان اصلی میدانند . این تقابل که در کمیکها نیز سابقهای پرفروش دارد، میتواند صحنههای اکشن تماشایی و درگیریهای ایدئولوژیک جذابی خلق کند.
نابودی TVA و ظهور انتقامجویان مولتیورسی
یکی از پیچهای داستانی مهم میتواند حمله دکتر دووم به سازمان تنظیم زمان (TVA) باشد. دووم که به دنبال کنترل مطلق بر تمام هستی است، TVA را یک مانع میبیند و با حمله به آن، لوكی را که در پایان سریال «لوكی» به مرکز زمان تبدیل شده بود، تهدید میکند . در این میان، یک تیم جدید از انتقامجویان متشکل از قهرمانان بینجهانی (Multiversal Avengers) برای مقابله با دووم تشکیل میشود. این تیم میتواند شامل شخصیتهایی مانند ددپول (رینولدز)، ولورین (هیو جکمن)، گمبیت (چنینگ تیتوم)، دو نسخه دیگر اسپایدرمن (توبی مگوایر و اندرو گارفیلد) و حتی آقای شگفتانگیز از فیلمهای قدیمیتر باشد .
مرگ یک قهرمان بزرگ
هر فیلی از مجموعه انتقامجویان نیازمند یک قربانی بزرگ برای نشان دادن جدی بودن خطر است. شایعات قویترین گزینه برای این مرگ را ثور (کریس همسورث) معرفی میکنند. در یک وارونگی جالب نسبت به صحنه غمانگیز «جنگ بینهایت» که لوکی جلوی چشم ثور کشته شد، این بار ممکن است دووم، ثور را در مقابل چشمان لوکی به قتل برساند . با این حال، برخی نظریهپردازان معتقدند این مرگ میتواند موقتی باشد و در فیلم بعدی («جنگهای سری») با تیمی از ثورهای مولتیورسی به نام «سپاه ثور» (Thor Corps) مواجه شویم .
۴. آیندهای نامعلوم: احیا یا انقراض
«انتقامجویان: روز قیامت» چیزی فراتر از یک فیلم است؛ این پروژه، نقطه عطفی در تاریخ سینمای ابرقهرمانی محسوب میشود. موفقیت تجاری و هنری این فیلم میتواند مارول را از ورطه سقوط نجات دهد و مسیر تازهای برای فازهای آینده ترسیم کند. اما شکست آن، بهویژه با این همه هزینه و هیاهو، میتواند ضربه مهلکی به این برند وارد کند و حتی کل ژانر را با چالش جدیتری مواجه سازد.
برخی از نظریههای رادیکال حتی مطرح میکنند که «روز قیامت» ممکن است با یک «ریستشروع» بزرگ (Soft Reboot) به پایان برسد و عملاً دنیای سینمایی مارول فعلی را پاک کند تا راه برای دنیایی جدید با قوانین جدید و شخصیتهای تازه (احتمالاً مردان ایکس جدید) هموار شود . چنین پایانی، جسورانه و غیرمنتظره خواهد بود و میتواند مارول را از بنبست فعلی نجات دهد.
نتیجهگیری
انتظارات از فیلم «انتقامجویان: روز قیامت» در بالاترین سطح ممکن قرار دارد، اما این انتظارات با تردید و نگرانی عمیقی آمیخته شده است. مارول با گردهم آوردن کهکشانی از ستارههای گذشته و حال، از جمله نسلی از انتقامجویان که جهان را نجات دادند و نسلی از مردان ایکس که دوران تازهای از سینمای کمیکبوکی را رقم زدند، تمام تخممرغهای خود را در سبد نوستالژی گذاشته است. برادران روسو و رابرت داونی جونیور، دو معمار بزرگ عصر طلایی مارول، مسئولیت سنگینی بر دوش دارند: آنها باید ثابت کنند که هنوز هم میتوان از همان مواد اولیه، معجونی تازه و مهیج ساخت.
آیا «روز قیامت» یک شاهکار دیگر خواهد بود و بار دیگر عشق به انتقامجویان را در دلها زنده میکند؟ یا اینکه تبدیل به گرانقیمتترین و پرستارهترین فاجعه سینمایی تاریخ خواهد شد؟ پاسخ این سوال را تا دسامبر ۲۰۲۶ نمیدانیم، اما آنچه مسلم است، این است که دنیای سینما و میلیونها طرفدار در سراسر جهان، نفسها را در سینه حبس کردهاند و منتظر طلوع «روز قیامت» هستند؛ روزی که سرنوشت یک امپراتوری را برای همیشه رقم خواهد زد.
اگر شما هم هنرمند هستید، جای شما در خانه هنر ایرانیان خالیست.
با عضویت در سامانه خانه هنر ایرانیان، از خدمات تخصصی، حمایتهای صنفی، اطلاعرسانی رویدادها، تسهیلات ویژه هنرمندان و همراهی یک مجموعه حرفهای بهرهمند شوید.📌 برای ثبتنام و دریافت عضویت رسمی، همین حالا به سامانه عضویت خانه هنر ایرانیان مراجعه کنید و به خانواده بزرگ هنر بپیوندید.
